Theologie van de koude grond

Door Nico Zwart Christen zijn in het dagelijks leven is ontzettend makkelijk. Je moet het alleen wel willen. Zoals je misschien wel weet, heb ik een soort sociale werkplaats. Samen met mede-Nehemiaan Sipke Brander heb ik een loods aan de Hogedijken 25. Je bent trouwens van harte welkom. Elke dag komen er leerlingen van De Wingerd, speciaal onderwijs in Damwoude, om werkervaring op te doen. Ze verwerken plastic, plaatsen producten op onze webshop, maken bestellingen verzendklaar, kloven hout en doen nog veel meer. Alles om de afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen. Ik kan er uren over vertellen, maar geloof me: het is geweldig om met deze jongeren te mogen werken. Nou, Nico. Goed bezig hoor. Wat ben jij toch een goede christen. Top, man. Dankjewel. Maar dat was natuurlijk niet de boodschap van dit verhaal. Deze week ging er iets mis met een bestelling. Onze fout. Ik bood de klant aan het volledige aankoopbedrag terug te betalen en een gratis retourlabel op te sturen. Maar meneer had een ander voorstel. Hij wilde het product houden, want hij kon het zelf repareren. Als hij 70 procent korting kreeg, waren we wat hem betreft klaar. Prima. Ik blij, hij blij. En het scheelde me ook nog een retourzending. Maar de blijdschap was van korte duur want vijf minuten later verscheen er een negatieve review. Ik was een grote oplichter. Ik voelde de boosheid van binnen opborrelen. Het beste is om dit te negeren, maar dat kan ik niet. Zeker niet als mij onrecht wordt aangedaan. Dus stuurde ik meneer een bericht. Ik vertelde hem over mijn bedrijf, de jongeren die bij ons werken en hoe ik in het leven probeer te staan. Dat er van alles op mij aan te merken valt, maar dat we samen tot een oplossing waren gekomen. En dat ik dus geen oplichter was. Ik sloot af met een uitnodiging voor koffie. Het bleef even stil. Toen kwam er een lange mail. Meneer was 74 jaar, had een klein pensioen en zag op tegen de winter. De gasprijzen waren hoog en hij wist niet goed hoe hij de komende maanden zijn huis warm moest houden. Met de gaskachel die hij bij mij had gekocht, hoopte hij de winter door te komen. Maar nu was er iets mis met die kachel. En zijn vertrouwen in mij was beschadigd. Hij vertelde ook dat hij vrijwilligerswerk deed. Hij reed op een taxibusje met leerlingen zoals die dagelijks bij mij in de loods komen. Hij vond het prachtig dat wij deze kinderen ook een kans gaven. Daar zat ik dan. De goede christen die over zijn werk met kwetsbare jongeren had verteld, maar vooral boos was omdat iemand hem een oplichter had genoemd. Ik maak me druk om een review, hij om de winter. Ik betaalde hem het volledige aankoopbedrag terug. De kachel mocht hij houden. Ook vertelde ik hem dat hij contact mocht opnemen als het deze winter financieel niet zou lukken. Christen zijn in het dagelijks leven is ontzettend makkelijk.

Door Matthias Kuiterman Sinds september heb ik het voorrecht om een van de studenten te zijn van Bijbelschool Filadelfia in Amerongen, een tweejarige deeltijdopleiding van achttien zaterdagen en twee conferentieweekenden per studiejaar. Halverwege september stond het startweekend op de planning. Het thema voor dit weekend was: identiteit in Christus. Door de verschillende lezingen gedurende het weekend werden we als studenten meegenomen in dit thema, zoals het unieke karakter en de val van de mens, maar ook dat we in Christus zijn gerechtvaardigd en vrijgesproken. Bij de lezing over dat laatstgenoemde onderwerp sprak een voorbeeld mij erg aan: Een vrouw haalt elke week melk bij de melkboer. De prijs van de melk kan zij echter niet betalen. Hierop stelt de melkboer voor dat zij haar schuld bij hem in een boekje opschrijft en later zal terugbetalen. Elke week kwam de vrouw terug om nieuwe melk te kopen, maar steeds kon zij de prijs hiervan niet betalen. Het gevolg daarvan was dat de schuld in het boekje steeds verder opliep. Op een gegeven moment werd de schuld wel erg hoog en de melkboer kwam tot het punt dat hij een rode stift pakte en in het boekje een grote krul zette: de schuld is betaald. In dit voorbeeld zijn wij de vrouw en God de melkboer. De spreker vertelde ons: de héle schuld is afbetaald. Dit geldt voor het hele ‘boekje’, ook voor de pagina’s waar je niet trots op bent en die je liever niet met anderen deelt. Een van de doelstellingen van de Bijbelschool is dat er een connectie komt van je hoofd naar je hart. Dat is precies wat er dit weekend bij mij gebeurde. Ik weet niet hoe het u als lezer vergaat, maar ik betrap mij er nog weleens op dat ik (tevergeefs) probeer om op basis van mijn eigen prestaties Gods goedkeuring te verdienen. Vanuit de ratio weet ik dat dit niet mogelijk is, en toch is het soms moeilijk om volledig te accepteren dat we op basis van pure genade gered zijn. Ik heb zelf ervaren dat vlak na mijn bekering het fundament van mijn geloof stevig stond, maar dat die na verloop van tijd door twijfel wat begon in te zakken. Wellicht ben ik de enige, maar misschien dat u zich hierin herkent? Juist daarom is het goed om zo nu en dan weer terug te gaan naar de basis. In een wereld die zo prestatiegericht is, ligt het gevaar op de loer dat we vergeten dat we Gods liefde niet kunnen verdienen. Daarin ligt denk ik een uitdaging voor ons allemaal: niet om steeds meer ons best te doen, maar om steeds meer te gaan leven vanuit de zekerheid dat we in Christus al aangenomen zijn. Want die rode krul uit het voorbeeld staat ook in ons levensboekje. Wat een bevrijdende waarheid dat we daar altijd op mogen terugvallen.

Door Timo van 't Ende De toorn van God, zonde en oordeel. Het zijn woorden die we ongemakkelijk vinden, maar die wel een belangrijk onderdeel zijn van de Bijbel. Rienold Niebuhr, een Amerikaanse theoloog uit de vorige eeuw, waarschuwde de Amerikaanse kerk in 1959 voor het geval dat die drie woorden zouden verdwijnen. “Een God zonder toorn bracht mensen zonder zonde in een koninkrijk zonder oordeel door het werk van Christus zonder een kruis.” Het laat zien dat we de rijkdom van woorden zoals toorn, zonde en oordeel niet moeten vergeten. Toch vinden wij – ook ik – het ongemakkelijk om het erover te hebben. Ik denk dat dit er waarschijnlijk voor heeft gezorgd dat, toen ik tijdens mijn stille tijd bij het bijbelboek Klaagliederen kwam, ik dat bijbelboek eigenlijk niet zo goed kende. Het bijbelboek gaat vooral over de toorn van God over het volk Israël. Tijdens het lezen raakte ik verwonderd over Klaagliederen en heb ik twee belangrijke lessen geleerd over de toorn van God. Voordat ik dat ga delen, eerst nog kort over Klaagliederen. Het bijbelboek bestaat uit vijf Hebreeuwse gedichten. Leuk weetje: bij vier van de vijf gedichten begint elke vers met de volgende letter van de Hebreeuwse alfabet. Klaagliederen is waarschijnlijk geschreven door Jeremia, net na de verwoesting van Jeruzalem door de Babyloniërs.” Nu terug naar de toorn van God. Het eerste wat ik leerde is dat de toorn van God geen karaktereigenschap van God is. God is niet toornig. Er zijn in het Hebreeuws verschillende woorden voor toorn. De mooiste vind ik ap (אַפֹּ֑). Het woord komt 10 keer voor in Klaagliederen. Het betekent letterlijk ‘neusgaten’. Hebreeuws is soms een best wel beeldende taal. Bij het woord toorn – bij mensen of bij God – komt het beeld naar voren van iemand die tijdens zijn of haar boosheid door z’n neusgaten briest. Het is geen eigenschap van God, want wanneer God voor Mozes verschijnt in Exodus 34, zegt God een aantal dingen over wie Hij is. In Exodus 34:6b: “HEERE, HEERE, God, barmhartig en genadig, geduldig en rijk aan goedertierenheid en trouw.” Bij het woord geduldig staat er letterlijk in het Hebreeuws: lang van neusgaten (ap). Oftewel: een eigenschap van God is dat het lang duurt voordat Hij in toorn uitsteekt. Dat komt ook terug in Klaagliederen, waar er staat: “slechts met tegenzin brengt Hij leed en rampspoed over de mensen.” (Klaagliederen 3:33) Terwijl het bijbelboek erg beeldend is over de toorn van God over het volk, zijn de kernverzen van Klaagliederen te vinden in de tweede deel van Klaagliederen 3. Het lijkt alsof God het volk en Jeremia in de steek heeft gelaten. Hij vraagt zich af of er nog hoop is. Maar dan komt het keerpunt in Klaagliederen 3:21: “Toch geef ik de hoop niet op: want hieraan houd ik vast.” Waar houdt Jeremia dan aan vast? “De HEER bewijst zijn liefde: wij zijn nog in leven! Zijn ontferming kent geen einde. Elke morgen schenkt Hij nieuwe weldaden. Veelvuldig blijkt uw trouw!” (v. 22-23) Zelfs in een van de dieptepunt van de geschiedenis van Israël zegt Jeremia: “Elke morgen schenkt Hij nieuwe weldaden. Zijn trouw en liefde houden niet op. Toen ik dit vers ontdekte, ben ik in de dagen daarna met iets meer enthousiasme opgestaan uit bed. Ik stond op met dit vers in mijn gedachten. Ook vandaag schenkt Hij nieuwe weldaden. En de volgende ochtend… ook vandaag schenkt Hij zijn liefde en trouw! Het gaat maar door. Wat ik ook over de toorn van God leerde, is dat het iets zegt over ons als mensen. Wij zijn erg slecht in bekering. We vinden het moeilijk om onze eigen zonde onder ogen te zien. Het liefst vluchten we weg of geven we anderen de schuld. Dat geldt ook voor het volk ten tijde van Jeremia. In Klaagliederen 3:39-40 staat: “Wat klaagt een mens zolang hij nog leeft? Laat hij klagen over zijn zonden! Laten we ons leven onderzoeken en doorvorsen, laten we terugkeren naar de HEER”. We vinden het makkelijk om te klagen over een bepaalde situatie of over mensen, maar zoals in Klaagliederen 3:40, klagen over je eigen zonden, is iets wat we niet snel doen. We hoeven niet bang te zijn om onze eigen zonden onder ogen te zien, omdat we weten dat onze Heer juist zondaars verwelkomt aan Zijn tafel. Ik wilde daarom eindigen met een oud hymne van Josiah Conter, die dit jaar in een nieuw jasje is gestoken door Indelible Grace Music, genaamd All ye weary and distressed. Het lied begint zo:  “Welcome, welcome, sinner, hear, Hang not back through shame or fear; Doubt not nor distrust the call, Mercy is proclaimed to all.”

Door Renske Willems Drie weken geleden kwamen we weer bij elkaar met onze bookclub. Nooit had ik gedacht dat ik ooit lid zou worden van zo’n club. Toch is dat op een bijzondere manier gebeurd. We bespreken maar één boek, met een korte, duidelijke titel: Grenzen . De inzichten van de schrijvers, twee christelijke psychologen, verrassen ons en dagen onze manier van denken uit. Samen proberen we de lessen in ons dagelijks leven toe te passen. We vertellen wat goed gaat en waar we tegenaan lopen. Soms zijn er tranen, maar meestal overheerst de verwondering. We ontdekken dat God ons door Bijbelse grenzen helpt om gezonde relaties op te bouwen en te groeien naar het leven dat Hij voor ons heeft bedoeld. Inmiddels heb ik grenzen tot mijn jaarthema gemaakt. Dat leverde mij zelfs de bijnaam ‘Grenske’ op. Zonder gekheid: ik wou dat ik eerder had begrepen hoe belangrijk grenzen zijn. Lange tijd dacht ik dat christelijke liefde grenzeloos en vooral onzelfzuchtig moest zijn. Daardoor vergat ik soms mijn eigen grenzen en beperkingen. Nu ontdek ik dat de Bijbel juist vol staat met grenzen. Zo maakte een tekst uit Job 38:10-11 diepe indruk op mij. God vertelt hoe Hij de zee begrensde: ‘Ik stelde de grenzen van de zee vast en sloot haar op achter deuren met grendels. Ik zei: Tot hier mag je komen, niet verder. Tot hier mogen je golven slaan.’ Wat zou er gebeuren als de golven zich niet aan die grenzen hielden? Dan ontstaat er rampspoed: een overstroming of tsunami die mensen, dieren en hun leefomgeving bedreigt. Hier zien we dat een grens niet alleen beperkt. Een grens beschermt ook en geeft veiligheid. In de zichtbare wereld herkennen we grenzen gemakkelijk. Denk aan hekken, muren en heggen. Ze zien er verschillend uit, maar geven dezelfde boodschap: hier begint mijn eigendom. De eigenaar is verantwoordelijk voor wat er op dat terrein gebeurt. In de geestelijke wereld zijn grenzen net zo echt, maar vaak moeilijker te herkennen. Ze maken duidelijk wat ons is toevertrouwd en waarvoor wij moeten zorgen. Spreuken 4:23 roept ons op ons hart te bewaken boven alles wat te bewaren is. Geestelijke grenzen vormen als het ware een omheining rond ons hart. Ze helpen ons het te beschermen en ervoor op te komen. Grenzen laten zien wat van mij is en wat niet. Ze maken duidelijk waar ik eindig en de ander begint. Als ik weet wie ik ben en waarvoor ik verantwoordelijk ben, ontstaat vrijheid. Ik hoef niet alles op mij te nemen. Zoals ik voor mijn eigen tuin zorg, mag ik ook zorg dragen voor mijn leven, keuzes, gevoelens en gedrag. Neem ik dat eigenaarschap niet aan, dan worden mijn mogelijkheden juist kleiner. God heeft ons zo geschapen dat wij onze eigen ziel bewonen en verantwoordelijk zijn voor wat ons tot onszelf maakt. Ook God stelt grenzen aan wat Hij op Zijn terrein toelaat. Hij benoemt zonde, verbindt gevolgen aan gedrag en beschermt wat Hem toebehoort. Wij zijn naar Zijn beeld geschapen en dragen daarom eveneens persoonlijke verantwoordelijkheid. God vraagt ons om goede rentmeesters te zijn van het leven dat Hij ons heeft gegeven. Daarvoor moeten we gezonde grenzen leren ontwikkelen. Grenzen kunnen aanvoelen als beperkingen. Het lijkt alsof ze ons klein houden of onze vrijheid afnemen. Toch zegt Psalm 119:45 iets anders: ‘Ik zal in vrijheid kunnen leven als ik U gehoorzaam ben.’ De psalmist wandelt vrij omdat hij Gods woorden zoekt. Zijn vrijheid komt niet voort uit volledige zelfstandigheid, maar uit vertrouwen op Gods wijsheid. Daar ligt de kern. Gods wet is geen ketting of handboei, maar bescherming. Gehoorzaamheid bevrijdt ons van wat ons gevangen kan houden, zoals angst, verkeerde verlangens en zonde. Gods grenzen geven juist ruimte om werkelijk te leven. Dat lijkt tegenstrijdig, maar is het niet. Een schaap binnen de omheining van een goede herder is vrij om te grazen, te rusten en veilig te leven. De omheining neemt zijn vrijheid niet weg, maar maakt die juist mogelijk. Vrijheid betekent dus niet dat ik zomaar doe wat ik wil. Echte vrijheid ontstaat wanneer ik leef onder Gods goede leiding. Zijn wil leert mij om veilig, verantwoordelijk en liefdevol te leven.

Door Jesse Nutma Keuzes maken is niet een van mijn talenten. Als ik een setlist mag maken voor een zondagochtenddienst, zijn er zóveel mooie liederen om uit te kiezen. Met alleen de Opwekkingsbundel heb je tegenwoordig al bijna duizend opties. Hoe kun je daar nou maar acht liederen voor een zondagochtend uit kiezen? Of als Lisanne en ik uit eten gaan en de menukaart voorgeschoteld krijgen. Hoe kun je nu kiezen tussen al dat lekkers? De gave van het kiezen is ons beiden niet gegeven, dus voordat wij een keuze hebben gemaakt, zijn we minimaal een halfuur verder. Ik denk dat ik tóch voor deze ga. Of nee, wacht, die andere klinkt ook lekker! Ik besef terdege dat het überhaupt kúnnen kiezen een enorm luxeprobleem is. We kunnen in vrijheid kiezen naar welke kerk we gaan, op welke politieke partij we stemmen, naar welke school we onze kinderen sturen, welke maaltijd we vanavond bereiden. Die keuzevrijheid is een voorrecht dat een ruime meerderheid van de mensheid op deze wereld niet heeft. Keuzevrijheid is een groot goed, maar brengt ook verantwoordelijkheid met zich mee. Dat klinkt als een enorme dooddoener, maar laat me de uitspraak wat persoonlijker maken. Vaak bestaan keuzes – en dan bedoel ik niet het kiezen van Opwekkingsliederen of hoofdgerechten, maar fundamentelere keuzes – uit een goede optie, en een minder goede of ronduit slechte optie. En laten wij mensen nu net de neiging hebben om die laatste categorie interessanter en verleidelijker te vinden. Ik wil kiezen voor een gezond leven, maar kan die zak chips niet weerstaan. Ik wil kiezen voor tijd met God door te bidden of Bijbel te lezen, maar de nieuwe aflevering van mijn favoriete serie staat net online. Ik wil kiezen voor trouw, maar van alle kanten komt verleiding op me af. We streven ten diepste naar het goede. Maar we trappen telkens in dezelfde valkuilen. Het stelt me gerust dat ik niet de enige ben met dit euvel. Geloofsheld Paulus bleek hier ook last van te hebben! Hij geeft er mooi en herkenbaar woorden aan: ik doe niet wat ik wil, ik doe juist wat ik haat (Romeinen 7:15). Dit is trouwens geen vrijbrief om dan maar heerlijk vrij en bandeloos te kiezen voor het slechte. Nee, het moet ons streven zijn en blijven het goede te doen. Maar God heeft het concept ‘genade’ niet voor niets ontworpen. Hij wist dat we het kei- en keihard nodig hebben. Wij zijn mens, en hoe hard we ons best ook doen het goede na te streven; we maken geheid fouten. Maar… door ons geloof in onze Redder Jezus Christus, zijn die fouten ons Godzijdank vergeven. Omdat Jezus ervoor kóós te sterven aan het kruis, heeft Hij ons ultieme vrijheid gegeven.

Door Nico Zwart Ik beluisterde deze week een preek van wijlen Tim Keller. Hij haalde een prachtig voorbeeld aan dat ik je niet wil onthouden. Maar ik waarschuw je alvast: hoewel het misschien een voorzichtige glimlach teweegbrengt, dwingt het je uiteindelijk om over iets ongemakkelijks na te denken. Eerst de glimlach dan maar. Komen we later wel bij het ongemak. Een jongetje van zes speelde graag met al zijn speelgoed in de woonkamer. Omdat ik twee dochters van zes heb, sloeg het voorbeeld direct aan. En omdat mijn woonkamer ook regelmatig bezaaid ligt met speelgoed, snapte ik heel goed dat de moeder in dit voorbeeld regels had bedacht. Voordat het jongetje op de piano mocht oefenen voor muziekles, moest eerst het speelgoed worden opgeruimd. Het jongetje was heerlijk aan het spelen, tot ineens de klok in de kamer sloeg. Tegenwoordig moet je er misschien maar blij mee zijn dat je kind lekker wil spelen en niet de hele dag achter een schermpje zit. En ja, ik ben er heel dankbaar voor dat er bij ons thuis de hele dag wordt gespeeld. Maar als het niet wordt opgeruimd en ik met mijn blote voeten op zo’n speelgoedje sta, ben ik ineens ook groot voorstander van regels. Goed. Het jongetje hoorde de klok, keek nog eens naar de grote rotzooi in de woonkamer en ging achter de piano zitten. Zijn moeder hoorde vanuit de gang het pianospel. Toen ze de woonkamer binnenkwam, zag ze tot haar verbazing dat het nog steeds een grote rotzooi was. Ik ben zelf vaak niet eens meer verbaasd. Ze liep naar haar zoon en confronteerde hem ermee. Het jongetje speelde oude hymnes, stopte, draaide zich om naar zijn moeder en zei: ‘Mam, ik ben God aan het aanbidden.’ Als het voorbeeld hier was gestopt, had ik mijn les wel geleerd. Soms ben ik te streng. Ik ben namelijk ontzettend zwart-wit. Dan zit ik zo op de regeltjes dat ik vergeet dat er belangrijkere zaken zijn. In dit geval had ik me waarschijnlijk verheugd over het feit dat mijn kleine dochter God op haar manier prijst. En had ik zelf het speelgoed wel opgeruimd. Maar goed. Ik zei al: het voorbeeld zorgt voor ongemak. Tim Keller was nog niet klaar. De moeder reageerde namelijk anders. ‘Zoon,’ zei ze, ‘je kunt God niet aanbidden terwijl je ongehoorzaam bent.’ Daar was het ongemak al. En Keller maakte het voor mij nog ongemakkelijker. Hij zei dat de hedendaagse kerk vol zit met mensen die op zondagochtend komen om God te prijzen. Ze steken hun handen in de lucht, lijken vol overgave en laden zich even op. Als er een oproep wordt gedaan, gaan ze daar vol overtuiging op in. Maar de rest van de week zijn ze ongehoorzaam. En dat gaat niet samen. Ik ga maar eens terug naar mijn eigen binnenkamer. Kijken wat daar nog opgeruimd moet worden.

Door Tikva Smid-Van der Mark In de feesttent. De plek waar ik me jarenlang als een vis in het water voelde, maar waar ik inmiddels ook al jaren niet meer geweest was. Wiebe had via zijn werk kaartjes gekregen voor de Golden Earring Tribute Band en zo stond ik dus zomaar, voor het eerst in zo'n twintig jaar, weer in een feesttent. Terwijl we stonden te kijken hoe de mensen de tent binnenstroomden, kwamen langzaam de herinneringen weer boven. Ik geloof niet dat ik ooit in een feesttent heb gestaan zonder een pakje sigaretten in mijn ene en een biertje – of twee… – in mijn andere hand. Met lege handen voelde ik me toch wat ongemakkelijk. Laten we eerst maar een biertje bestellen. Ik zag een groepje meiden voorbij lopen en herinnerde me ineens weer precies hoe het voelde om samen met mijn vriendinnen door zo'n tent te lopen. Om deel uit te maken van een groepje dat een fantastische avond verwacht te hebben. Zelfs naar de wc gaan voelde als jeugdsentiment. Er hangt nog steeds een asbakje in de toiletten, net als vroeger. Terwijl ik dit allemaal observeerde, wachtte ik op het blije gevoel dat ik vroeger kreeg bij dit soort evenementen. Het bleef uit. Het leek wel een ander leven dat ik me hier zo op mijn gemak voelde. Het wás ook een ander leven, bedacht ik me toen. Het was een belangrijk deel van het leven dat ik achter me gelaten heb nadat ik voor Jezus koos. Helaas heb ik daarmee ook vriendschappen verloren. Eerst werd ik nog wel gevraagd om mee te gaan naar 'stappers van toen' of andere feestjes, maar ik voelde me helemaal niet meer die stapper van toen. Ik bén ook niet meer die stapper van toen. Niet omdat ik denk dat dat niet meer mag, maar het stappen van toen pást me gewoon niet meer. In hun ogen werd ik saai en burgerlijk. Langzaam maar zeker bleven de uitnodigingen uit en nu ik ook nog helemaal gestopt ben met sociale media, is het helemaal stil geworden. Het is ook prima zo. Maar nu stond ik dus ineens weer in die feesttent. Met Wiebe – die het ontzettend naar zijn zin had – maar zonder vriendinnen. Sterker nog, ik ben werkelijk niet één bekende tegengekomen en ik stond daar maar wat met mijn ziel onder de arm. Ik merk dat ik het moeilijk vind als mijn oude leven en mijn nieuwe leven elkaar kruisen. Ik geloof dat ik als christen best op stap mag gaan en van een leuke band mag genieten. Ik geloof ook dat ik best een paar biertjes mag drinken. Maar sommige dingen zijn gewoon anders. Helemaal losgaan of mijn handen uitstrekken naar de band voelt gewoon niet meer oké. Uit volle borst meezingen met Highway to Hell? No way!! Dat is helemaal niet waar ik heenga! Hoe je dat stappen als christen dan wel doet, of hoe je een vriendschap opbouwt zonder op een gegeven moment een fles wijn op tafel te zetten, is voor mij nog steeds een zoektocht... Eén ding weet ik wel: voor een leuke avond is leuk gezelschap nodig. Als we later in Gods feesttent mogen verblijven, dan kennen we de Gastheer, en zullen we ons daar dus nooit zo ontheemd voelen als ik in die feesttent, maar hoe leuk zou het zijn om daar ook gewoon oude vrienden tegen te komen? Daarom blijf ik kaartjes sturen met Kerst en op de verjaardagen van mijn vroegere vriendinnen. Om de deur open te houden. Je weet maar nooit...

Door Matthias Kuiterman Nog heel even en het is zover: de zomervakantie begint. Voor veel mensen is dit een periode om eropuit te trekken en vakantie te vieren. Het is voor velen ook een periode om tot rust te komen na een jaar werken. Ik weet niet hoe het jou als lezer vergaat, maar ik merk dat hoe dichter we de zomer naderen, hoe meer ik de behoefte heb aan die paar weken rust. Het gezegde ‘de laatste loodjes wegen het zwaarst’ is hier zeker van toepassing. Als iemand die in het verleden met een burn-out heeft geworsteld, herken ik de signalen wanneer ik mijzelf overvraag. Daarom kies ik ervoor om in die weken van de zomervakantie bewust tijd te nemen voor rust. Echter moet ik ook eerlijk bekennen dat er in de praktijk minder van terecht komt dan ik aanvankelijk had bedacht. Het boek dat ik mij had voorgenomen in de zomer te lezen is grotendeels op tafel blijven liggen en, wanneer ik er dan toch aan toe kom om te lezen, ben ik in gedachten alweer met allerlei andere zaken bezig. Onze huidige maatschappij is niet gewend om rust te nemen. We worden meegesleurd in een 24-uurseconomie waarin we altijd maar door moeten gaan. Zeker mensen van mijn leeftijd (jongvolwassenen) en tieners zijn opgegroeid met het idee dat je altijd aan moet staan. De cijfers liegen er ook niet om: in Nederland kampt één op de vijf werknemers (19%) met burn-outklachten, bij jongeren is dit zelfs 32,2%. Eigenlijk is het bizar dat we uitkijken naar een paar weken vakantie om écht rust te nemen, terwijl onze Schepper ons heeft voorgeleefd om van tijd tot tijd rust te nemen. God rustte op de zevende dag van Zijn scheppingswerk. Waarom gaan zovelen van ons dan steeds maar door? Toen ik zelf met burn-outklachten worstelde werd ik geraakt door een tekst uit Mattheüs 11 die voor velen niet onbekend zal zijn: ‘Kom naar Mij toe, allen die vermoeid en belast zijn, en Ik zal u rust geven. Neem Mijn juk op u, en leer van Mij dat ik zachtmoedig ben en nederig van hart; en u zult rust vinden voor uw ziel; want Mijn juk is zacht en Mijn last is licht.’ - Mattheüs 11:28-30 De rust waar Jezus over spreekt is meer dan die wij tijdens een goede vakantie kunnen ervaren. Hij nodigt ons uit om onze vermoeidheid en lasten bij Hem neer te leggen. Wanneer we alles wat ons bezighoudt aan Hem overgeven, zal Hij ons een diepe innerlijke rust geven. Het is bijzonder dat Jezus vervolgens zegt dat we Zijn juk op ons moeten nemen. Dat lijkt tegenstrijdig, want een juk is een werktuig waarmee dieren zware arbeid moesten verrichten. Jezus zegt dus niet dat wij moeten stoppen met werken en onze verantwoordelijkheid nemen, maar dat er wel een verschil is tussen lasten die ons opbreken en onze verantwoordelijkheid nemen op een manier die te dragen is. In een samenleving waarin het vaak lijkt dat je waarde wordt bepaald door wat je presteert, lijkt Jezus hier juist te zeggen: je bent welkom, nog voordat je iets gepresteerd hebt. Wat een vrijheid om te mogen weten dat we bij onze Heer altijd welkom zijn, ongeacht onze prestaties. Ik hoop dat deze zomer voor ons allemaal een tijd mag zijn om te reflecteren. Nemen we genoeg rust? Betrekken we God (voldoende) bij drukte en stress in ons leven. Een reflectie zodat we na de zomer samen met Hem vol goede moed en op een verantwoorde manier weer aan de slag mogen gaan. Ik wens jullie alvast een fijne vakantie!

Door Timo van 't Ende Waarom is het leven oneerlijk? Waarom krijg ik, of iemand die dicht bij mij staat, te maken met zoveel tegenslagen in het leven? Waarom laat God het toe? Ik heb genoeg geleden in het leven, de maat is vol. Het zijn allemaal vragen of opmerkingen die ik soms te horen krijg in de gemeente. Bij mij gaat dit soort vragen vaak door merg en been. Ik vraag me dan ook af: wat moet ik als antwoord geven? Het leven voelt soms willekeurig of onrechtvaardig. Prediker observeert dit ook: ‘een rechtvaardig mens gaat aan zijn rechtvaardigheid ten onder, een onrechtvaardig mens leeft lang ondanks zijn slechte daden.’ (Pred. 7:15) Het is niet altijd ‘wie goed doet, goed ontmoet’. Het leven zit niet zo simpel in elkaar als een welvaarts- of welzijnsevangelist het presenteert. Wanneer ik te maken krijg met vragen als ‘Waarom overkomt me dit?’, dan moet ik vaak denken aan Jobs vrienden. Want die vrienden probeerden juist deze vraag te beantwoorden. In de eerste twee hoofdstukken lezen we dat Job al zijn bezit verliest. Zijn kinderen overlijden door allerlei ongelukken en hij wordt ernstig ziek. Jobs vrienden kwamen naar hem, huilden, scheurden hun bovenkleed en zaten zeven dagen naast hem, in stilte (Job 2:12-13). Zeven dagen lang zeiden ze niks, ‘want zij zagen dat het leed zeer hevig was.’ Een docent van mij merkte op dat de vrienden alles goed deden, totdat ze in hoofdstuk 4 begonnen met spreken. De vrienden probeerden te verklaren waarom Job deze straf van God zou verdienen. Wat voor onrecht moet Job hebben gedaan om deze heftige straf te verdienen? De reactie van Jobs vrienden heeft mij geleerd dat het soms beter is om stil te zijn dan om uitgebreid te spreken. Wat ik het merkwaardigst vind van het bijbelboek Job, is het einde. Want Job vraagt zich regelmatig af waarom al dit onrecht hem wordt aangedaan. Als lezer ben ik ook benieuwd naar het antwoord van God. Maar, wanneer God verschijnt aan het einde van het bijbelboek, geeft Hij geen uitleg. Hij geeft geen puntsgewijze argumenten over waarom Job dit moest ondergaan. God spreekt over Zijn majesteit en over Zijn glorie. Job ziet God en Hij hoort Gods stem, en zijn antwoord op Gods stem is kort en krachtig. Hij zegt: ‘Ik heb U horen spreken, en nu heb ik gezien wie U bent. Daarom zal ik verder zwijgen, nu vind ik troost voor mijn kommervol bestaan.’ (Job 42:5-6) Waar ik het vroeger als lezer frustrerend vond dat God geen puntsgewijs antwoord geeft, ben ik Job nu steeds beter gaan begrijpen. Toen ik te maken kreeg met ernstige ziekte bij familie, was de onzekerheid het moeilijkste element. Het niet weten of het beter of slechter ging worden. Het niet weten wanneer je van het ziekenhuis iets te horen krijgt, wat je liever niet wilt horen. Je neemt de onzekerheid dag in en dag uit met je mee. Het is juist die onzekerheid die volgens mij bij Job verdwijnt bij het zien van God. God geeft Job geen verklaring, maar Hij is er. Gods aanwezigheid was voor hem genoeg. Het was genoeg voor Job en ik denk dat het ook genoeg zal zijn voor ons allemaal, wanneer we het hemelse Jeruzalem zullen zien schitteren vol van de luister en majesteit van God (Openb. 21:23). De stad gevuld met de aanwezigheid van God. Dan zal het voor ons genoeg zijn.