Tot hier en niet verder
Door Renske Willems
Drie weken geleden kwamen we weer bij elkaar met onze bookclub. Nooit had ik gedacht dat ik ooit lid zou worden van zo’n club. Toch is dat op een bijzondere manier gebeurd. We bespreken maar één boek, met een korte, duidelijke titel: Grenzen.
De inzichten van de schrijvers, twee christelijke psychologen, verrassen ons en dagen onze manier van denken uit. Samen proberen we de lessen in ons dagelijks leven toe te passen. We vertellen wat goed gaat en waar we tegenaan lopen. Soms zijn er tranen, maar meestal overheerst de verwondering. We ontdekken dat God ons door Bijbelse grenzen helpt om gezonde relaties op te bouwen en te groeien naar het leven dat Hij voor ons heeft bedoeld.
Inmiddels heb ik grenzen tot mijn jaarthema gemaakt. Dat leverde mij zelfs de bijnaam ‘Grenske’ op. Zonder gekheid: ik wou dat ik eerder had begrepen hoe belangrijk grenzen zijn. Lange tijd dacht ik dat christelijke liefde grenzeloos en vooral onzelfzuchtig moest zijn. Daardoor vergat ik soms mijn eigen grenzen en beperkingen. Nu ontdek ik dat de Bijbel juist vol staat met grenzen.
Zo maakte een tekst uit Job 38:10-11 diepe indruk op mij. God vertelt hoe Hij de zee begrensde: ‘Ik stelde de grenzen van de zee vast en sloot haar op achter deuren met grendels. Ik zei: Tot hier mag je komen, niet verder. Tot hier mogen je golven slaan.’
Wat zou er gebeuren als de golven zich niet aan die grenzen hielden? Dan ontstaat er rampspoed: een overstroming of tsunami die mensen, dieren en hun leefomgeving bedreigt. Hier zien we dat een grens niet alleen beperkt. Een grens beschermt ook en geeft veiligheid.
In de zichtbare wereld herkennen we grenzen gemakkelijk. Denk aan hekken, muren en heggen. Ze zien er verschillend uit, maar geven dezelfde boodschap: hier begint mijn eigendom. De eigenaar is verantwoordelijk voor wat er op dat terrein gebeurt.
In de geestelijke wereld zijn grenzen net zo echt, maar vaak moeilijker te herkennen. Ze maken duidelijk wat ons is toevertrouwd en waarvoor wij moeten zorgen. Spreuken 4:23 roept ons op ons hart te bewaken boven alles wat te bewaren is. Geestelijke grenzen vormen als het ware een omheining rond ons hart. Ze helpen ons het te beschermen en ervoor op te komen.
Grenzen laten zien wat van mij is en wat niet. Ze maken duidelijk waar ik eindig en de ander begint. Als ik weet wie ik ben en waarvoor ik verantwoordelijk ben, ontstaat vrijheid. Ik hoef niet alles op mij te nemen. Zoals ik voor mijn eigen tuin zorg, mag ik ook zorg dragen voor mijn leven, keuzes, gevoelens en gedrag. Neem ik dat eigenaarschap niet aan, dan worden mijn mogelijkheden juist kleiner. God heeft ons zo geschapen dat wij onze eigen ziel bewonen en verantwoordelijk zijn voor wat ons tot onszelf maakt.
Ook God stelt grenzen aan wat Hij op Zijn terrein toelaat. Hij benoemt zonde, verbindt gevolgen aan gedrag en beschermt wat Hem toebehoort. Wij zijn naar Zijn beeld geschapen en dragen daarom eveneens persoonlijke verantwoordelijkheid. God vraagt ons om goede rentmeesters te zijn van het leven dat Hij ons heeft gegeven. Daarvoor moeten we gezonde grenzen leren ontwikkelen.
Grenzen kunnen aanvoelen als beperkingen. Het lijkt alsof ze ons klein houden of onze vrijheid afnemen. Toch zegt Psalm 119:45 iets anders: ‘Ik zal in vrijheid kunnen leven als ik U gehoorzaam ben.’ De psalmist wandelt vrij omdat hij Gods woorden zoekt. Zijn vrijheid komt niet voort uit volledige zelfstandigheid, maar uit vertrouwen op Gods wijsheid.
Daar ligt de kern. Gods wet is geen ketting of handboei, maar bescherming. Gehoorzaamheid bevrijdt ons van wat ons gevangen kan houden, zoals angst, verkeerde verlangens en zonde. Gods grenzen geven juist ruimte om werkelijk te leven. Dat lijkt tegenstrijdig, maar is het niet. Een schaap binnen de omheining van een goede herder is vrij om te grazen, te rusten en veilig te leven. De omheining neemt zijn vrijheid niet weg, maar maakt die juist mogelijk.
Vrijheid betekent dus niet dat ik zomaar doe wat ik wil. Echte vrijheid ontstaat wanneer ik leef onder Gods goede leiding. Zijn wil leert mij om veilig, verantwoordelijk en liefdevol te leven.











